สื่อการเรียนรู้วรรณคดีไทย • ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๔

ความเป็นมา ผู้แต่ง และความสำคัญ

ทำความเข้าใจวรรณกรรมประเภทนิราศและบริบทการประพันธ์นิราศนรินทร์คำโคลง

นิราศคืออะไร

นิราศเป็นวรรณกรรมที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับการพลัดพรากจากบุคคลอันเป็นที่รัก แทรกอารมณ์เศร้าและความคิดถึงนาง โดยมักเชื่อมสิ่งที่พบระหว่างเดินทางกับความอาลัยรัก

ผู้แต่ง

นายนรินทรธิเบศร์ มีนามเดิมว่า “อิน” รับราชการเป็นมหาดเล็กหุ้มแพรในสมเด็จพระบวรราชเจ้าวังหน้า ในรัชกาลที่ ๒

จุดประสงค์

เพื่อบันทึกการเดินทางในลักษณะนิราศ พร้อมพรรณนาความงามของบ้านเมืองและรำพันถึงนางอันเป็นที่รัก

ที่มาของเรื่อง

นายนรินทรธิเบศร์แต่งเรื่องนี้เมื่อคราวตามเสด็จสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์ ซึ่งยกทัพไปปราบพม่าที่มาตีเมืองถลางและเมืองชุมพร ในช่วงต้นรัชกาลที่ ๒ เมื่อ พ.ศ. ๒๓๕๒ เรื่องเดิมมิได้ระบุชื่อไว้ แต่เรียกกันตามชื่อผู้แต่งว่า “นิราศนรินทร์”

เหตุใดจึงได้รับการยกย่อง

สำนวนครวญรักลึกซึ้ง

ถ้อยคำแสดงความรักและความอาลัยมีพลังทางอารมณ์ แม้ใช้การเปรียบเกินจริงก็ยังทำให้ผู้อ่านสัมผัสความรู้สึกได้ชัดเจน

ฉันทลักษณ์ประณีต

คำเอก คำโท และสัมผัสถูกต้องตามแบบ พร้อมเล่นเสียงภายในวรรคอย่างไพเราะ

“ยอดของนิราศคำโคลง”

วรรณคดีสโมสรยกย่องเรื่องนี้จากความโดดเด่นด้านสำนวนโวหารและคุณค่าทางวรรณศิลป์